Στο συνάνθρωπό μου, που έτσι απλά μιλήσαμε για λίγο

Ανέβα σου λέω. Ανέβα. Ακούς; Ανέβα. 
Να, σπίτια βλέπω να καίγονται, ανθρώπους στην ομίχλη να χάνονται. 
Ανέβα. Ανέβα σου λέω. 
Βλέπω τα σπίτια να μικραίνουν κι ανθρώπους σα τα σκυλιά, για μια μπουκιά να πολεμάνε. 
Ανέβα σου λέω. Ανέβα. 
Βλέπω τα πουλιά κοπάδια μαζί να φεύγουν. Μα πού και γιατί; Ανέβα σου λέω. Ανέβα.

Βλέπω τ' αστέρια. Πώς φαίνονται από μακριά. Όμορφα και λαμπερά σαν την ελπίδα. Μα τώρα σκόνη είναι. 
Ανέβα. Ανέβα σου λέω. Ανέβα.
Μόνος είμαι και κρυώνω. Μόνος λευκός, χωρίς πια γιατί. Σώθηκε το καντήλι μου. 
Ανέβα σου λέω. Ανέβα. 
Ακούω έναν χτύπο συνεχώς κι ένα φως να με τυλίγει από παντού.
 
Ανέβα. Ανέβα φίλε μου. Σιγά-σιγά. 
Βλέπω ένα χέρι, μικρό, τοσοδούλικο. Βλέπω ένα φίδι να φεύγει απ' το κεφάλι μου και να εξαφανίζεται.
Βλέπω τους φθόγγους κρύσταλλα να γίνονται, βροχή να γίνονται... Ο καθρέφτης, πού 'ναι ο καθρέφτης, κι εγώ βροχή και ήχος γίνομαι, χάνομαι, πού μ' έβαλες, χάνομαι, δεν είμαι, γύρνα με πίσω, δεν ήθελα εγώ, εσύ μ' έβαλες, γύρνα με πίσω, δεν είμαι, δεν ξέρω, δεν θέλω να ξέρω, τ' ακούς; Δεν θέλω. 
Ανέβα. Ανέβα σου λέω. Τώρα δεν έχει πίσω. Ανέβα. Στράτευσε και το έσχατο μόριο της ύπαρξής σου. Κλέψε. Σκότωσε. Άλλαξε. Ανέβα. Δεν έχει πίσω. Ανέβα, φίλε μου. Πίστεψέ με γίνεται. 

Κρυώνω, δε μπορώ. Σκόνη έγινα κι εγώ. Δεν ξέρω. Δεν είμαι. Σκόνη. Σκόνη. Σκόνη. 
Ανέβα. Σε ικετεύω. Δε βλέπεις; Ακόμα μιλάμε. Ακόμα υπάρχεις. Με καθρέφτη το πρόσωπό μου. Σε ικετεύω ανέβα.
Δεν έχω πια χέρια να κινήσω. Δεν έχω πια νου να ταξιδέψω.
Ανέβα. Ανέβα. Σε παρακαλώ, ανέβα. Έχεις. Έχεις το βουητό αυτών που έφυγαν. Έχεις το νερό που άχρονο κυλά, χωρίς σκοπό. Ανέβα. Ανέβα.
 
Βλέπω ένα κόκκινο. Μονάχα κόκκινο. Με λάμψεις βροντερές. Κόκκινο. Κόκκινο. Κόκκινο.
Στάσου, τί βλέπεις; 
Κόκκινο, μονάχα κόκκινο.
Κατέβα. Κατέβα τώρα. Γρήγορα, να προλάβεις. Κατέβα. Άσε να κυλήσει το κόκκινο. Κατέβα. 
ΠΕΣ ΜΟΥ, ΤΩΡΑ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ; 
Βλέπω δυο ανθρώπους γύρω απ' τη φωτιά, να ζεσταίνονται, να συνομιλούν.

ΠΕΣ ΜΟΥ ΤΩΡΑ, ΤΙ ΑΛΛΟ ΒΛΕΠΕΙΣ; 
Βλέπω δυο δέντρα, ρυάκια να κυλούν στο πλάι των ανθρώπων, βλέπω ανθρώπους μικρούς, ίσαμε ένα θαμνάκι, να τρέχουν με χέρια ανοιχτά πίσω από ένα σπουργίτι.
ΠΕΣ ΤΩΡΑ, ΑΛΛΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ;
Βλέπω το πρόσωπό μου πια να σχηματίζεται.
Βλέπω το ένα να ζει μέσα απ' το καθένα.

(Αντρέι Ταρκόφσκι 1932-1986
Ρώσος σκηνοθέτης και σεναριογράφος)

Το έργο του Ταρκόφσκι χαρακτηρίζεται από τα χριστιανικά και μεταφυσικά θέματα, τους αργούς ρυθμούς, τα εξαιρετικής αισθητικής και μακράς διάρκειας μακρινά πλάνα. Επαναλαμβανόμενα μοτίβα στα έργα του είναι τα όνειρα, η μνήμη, η παιδική ηλικία, το τρεχούμενο νερό, η φωτιά, η βροχή, οι αναμνήσεις. Σταδιακά, ανέπτυξε μια προσωπική θεωρία γύρω από τον κινηματογράφο, την οποία ονόμασε «γλυπτική του χρόνου». Πίστευε ότι το κύριο χαρακτηριστικό του κινηματογράφου είναι ο μετασχηματισμός της ανθρώπινης εμπειρίας του χρόνου. Το αμοντάριστο υλικό, έλεγε, καταγράφει τον πραγματικό χρόνο. Γι' αυτό χρησιμοποιούσε τον αργό ρυθμό και τα μεγάλα πλάνα, για να δώσει στον θεατή την αίσθηση του χρόνου που περνά και χάνεται, αλλά και να αναδείξει την ιδιαιτερότητα της κάθε στιγμής. Τη θεωρία του για τη «γλυπτική του χρόνου» ανέπτυξε στις ταινίες του «Ο Καθρέπτης» (1975) και «Στάλκερ» (1979)
"Ο άνθρωπος είναι απασχολημένος να κυνηγά φαντάσματα και να προσκυνά είδωλα.  Στο τέλος όλα καταλήγουν σ’ ένα, και μάλιστα απλό στοιχείο, το μόνο στο οποίο μπορεί να υπολογίζει στη ζωή του: την ικανότητα να αγαπάει. Το στοιχείο αυτό μπορεί να αναπτυχθεί μες στη ψυχή και να γίνει ο υπέρτατος παράγοντας που καθορίζει το νόημα της ζωής ενός ανθρώπου. 
Έργο μου είναι να κάνω το θεατή που βλέπει τις ταινίες μου να συνειδητοποιήσει την ανάγκη του να αγαπάει και να τον αγαπούν, να καταλάβει ότι τον καλεί η ομορφιά κοντά της".
(Από το βιβλίο "Σμιλεύοντας τον χρόνο" του Αντρέι Ταρκόφσκι, Εκδόσεις Νεφέλη)

Χρόνια πολλά σε όλες τις μανούλες!

-->

Μια φορά και ένα καιρό ένα παιδί ήταν έτοιμο να γεννηθεί.
Την προηγούμενη μέρα ρώτησε το Θεό:
«Μου λένε ότι θα με στείλεις αύριο στη γη. Φοβάμαι. 
Πώς θα μπορέσω να ζήσω εκεί; Είμαι μικρός και αβοήθητος».

Και ο Θεός του απάντησε:
«Μην ανησυχείς. Έχω φροντίσει για σένα. 
Μεταξύ πολλών Αγγέλων διάλεξα έναν και για σένα. 
Θα σε περιμένει στη γη και θα σε φροντίζει». 

Το παιδί επέμενε:
«Ναι, αλλά εδώ στον παράδεισο δεν κάνω τίποτα άλλο από το να τραγουδάω και να γελάω κάθε μέρα! 
Μόνο αυτά χρειάζομαι για να είμαι ευτυχισμένος! 
Θα νοιώθω τόση ευτυχία στη γη;»

Τότε ο Θεός του είπε:
«Ο Άγγελος που έχω διαλέξει για σένα, ο Άγγελός σου, θα σου τραγουδάει όλη την ημέρα. 
Θα αισθάνεσαι την αγάπη του κι έτσι θα είσαι ευτυχισμένος».

Και το παιδί ρώτησε:
«Και πώς θα καταλαβαίνω τους ανθρώπους, όταν θα μιλούν, αφού δεν ξέρω τη γλώσσα τους;»

«Αυτό είναι εύκολο», του είπε ο Θεός.
«Ο Άγγελός σου θα σου λέει τα πιο όμορφα και γλυκά λόγια, που έχεις ακούσει ποτέ και με πολλή υπομονή και φροντίδα θα σε μάθει να μιλάς»!

Και ύστερα το παιδί κοιτώντας το Θεό ρώτησε:
«Και τι θα κάνω, όταν θα θέλω να μιλήσω σε σένα;»

Ο Θεός χαμογέλασε στο παιδί και του είπε:
«Ο Άγγελός σου θα σε μάθει πώς να προσεύχεσαι»!

Και το παιδί είπε:  
«Έχω ακούσει ότι στη γη υπάρχουν και κάποιοι άνθρωποι, που είναι κακοί. 
Ποιος θα με προστατεύσει από τους κακούς;»

Ο Θεός αγκάλιασε το παιδί και του είπε:
«Ο Άγγελός σου θα σε υπερασπιστεί ακόμα και αν χρειαστεί να βάλει σε κίνδυνο την ζωή του».

Λυπημένο το παιδί τον ρώτησε:
«Ναι, αλλά πάντα θα είμαι λυπημένος, γιατί δε θα σε βλέπω πια».

- «Ο Άγγελός σου θα σου μιλάει συνέχεια για μένα και θα σε διδάξει τον τρόπο που θα μπορέσεις να γυρίσεις πάλι σε μένα. 
Έτσι και αλλιώς δε θα σου λείψω ποτέ, αφού θα είμαι πάντα δίπλα σου».

Τη συγκεκριμένη στιγμή επικρατούσε απόλυτη γαλήνη στον παράδεισο και οι μακρινές φωνές από τη γη είχαν ήδη ακουστεί.

Το παιδί βιαστικά ρώτησε:  
«Θεέ μου αν πρέπει να φύγω τώρα πες μου το όνομα του Αγγέλου μου!»

Και ο Θεός απάντησε:
«Τον Άγγελό σου θα τον αναγνωρίσεις εύκολα. 
Άλλωστε θα είναι ο πρώτος που θα αντικρίσεις, φτάνοντας στη γη. 
Το όνομα του Αγγέλου σου δεν είναι τόσο σημαντικό...

…θα την φωνάζεις απλά «μαμά»! 

"Η καρδιά της Μάνας"

(Άγγελος Βλάχος)

Ένα παιδί, μοναχοπαίδι αγόρι,

αγάπησε μιας μάγισσας την κόρη.

- Δεν αγαπώ εγώ, του λέει, παιδιά,

μ' αν θέλεις να σου δώσω το φιλί μου,

της μάνας σου να φέρης την καρδιά

να ρίξω να την φάη το σκυλί μου.

Τρέχει ο νειός, την μάνα του σκοτώνει

και την καρδιά τραβά και ξεριζώνει

και τρέχει να την πάη, μα σκοντάφτει

και πέφτει ο νειός κατάχαμα με δαύτη.

Κυλάει ο γυιός και η καρδιά κυλάει

και την ακούει να κλαίη και να μιλάη.

Μιλάει η μάνα στο παιδί και λέει:

- Εχτύπησες, αγόρι μου;…και κλαίει!

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ! 
σε όλες τις μανούλες του κόσμου!  

Ας ξεκινήσουμε με την ενανθρώπισή μας!

Το συναισθηματικό έλλειμμα κάθε ανθρώπου είναι η ρίζα του προβλήματος της σύγχρονης κοινωνίας η οποία πάσχει από ηθική ανεπάρκεια. 
Η ικανότητα της ενσυναίσθησης σπανίζει, τα τείχη του ατομισμού δε μας επιτρέπουν να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, οπότε ρυθμιστικοί κανόνες, διατάξεις και νόμοι θα ήταν περιττοί.

Το αποκαρδιωτικό είναι ότι ύστερα από χιλιάδες χρόνια χριστιανικής διαχείρισης το θέμα αυτό έπρεπε να είχε ταχτοποιηθεί, όμως όλα δείχνουν ότι αποτύχαμε.
Οι χώρες που κανονίζουν τα του πλανήτη μόνον κατ' όνομα είναι χριστιανικές και η άποψη του "μη χείρον βέλτιστον" -εν μέσω των λοιπών εξίσου χρεοκοπημένων θρησκευτικών δογμάτων μπορεί να έχει απεριόριστη εφαρμογή.
Άλλωστε, το ρόλο που έπαιζε κάποτε η θρησκεία στη χειραγώγηση των μαζών, τώρα τον έχει αναλάβει ο επιστημονισμός.

Οι θεωρητικοί του Κακού σπεύδουν να διαστρεβλώσουν, να παραχαράξουν, νοθεύσουν.
Με εργαλείο τους τη μισή αλήθεια οικοδομούν την πλάνη.

Εκθειάζουν την άνθηση της γνώσης, ενώ αποτυφλώνουν και τους τελευταίους μισότυφλους.

Διασαλπίζουν την ανάγκη διαπαιδαγώγησης κριτικών πνευμάτων, ενώ αποφεύγουν να έχει γνώμη όποιος δε νομιμοποιείται να ομιλεί ως ειδικός. 

Ευαγγελίζονται την ελευθερία, ενώ σφυρηλατούν τις αλυσίδες του απόλυτου ελέγχου. 

Εξυμνούν την εγκαθίδρυση της αληθινής δημοκρατίας, ενώ απλώνουν την τυραννία του ολοκληρωτισμού στον πλανήτη. 

Κόπτονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ ποδοπατούν τους ανθρώπους.

Αυτοί νομοθετούν, καθορίζουν τους όρους του παιχνιδιού και -"πλανώντες και πλανώμενοι"- επιβάλλουν την ειρκτή της δικής τους πραγματικότητας.

Ακόμη και η πιο κατάφωρα εξωφρενική, παράλογη και ψευδής θεωρία ριζώνει και παράγει τους καρπούς της, αρκεί να βρεθούν πολλοί που να την πιστέψουν. Διότι όταν δίνουν την προσοχή τους σε κάτι ανύπαρκτο, τότε αυτό αποκτά φασματική υπόσταση.  

Ο κόσμος κοιμάται και ονειρεύεται πως είναι ξύπνιος. 

Έτσι διαπλάθεται η πλάνη με αξιώσεις αλήθειας. 

Και ως μη πραγματική, είναι ασταθής, εφήμερη και διαρκώς μεταβαλλόμενη.

Το χειρότερο είναι πως όταν διασαλεύονται τα ερείσματα έστω και της δοτής πραγματικότητας, επακολουθεί το σάλεμα του μυαλού. Ενός μυαλού πού είναι ήδη έρμαιο του διαταραγμένου συναισθηματικού μέρους.
Αν δεν υπάρξει ανάσχεση, τι μας επιφυλάσσει το αύριο;
Στίφη πνευματικά σακατεμένων ανθρώπων, αποκυήματα ενός παρεμβατικού ευγοvισμού, οι οποίοι θα έχουν τόση επίγνωση της φρικτής τους κατάστασης όση είχαν μέχρι πρότινος οι οξύφωνοι castrati.

Δυστυχώς, αυτό το εφιαλτικό αύριο βρίσκεται ήδη εδώ, στο σήμερα.

Βρισκόμαστε στο κατώφλι νέας εποχής, όπου θα επανατεθεί ρητά μεν, αλλά με απροσδόκητο τρόπο, το διαχρονικό δίλημμα του Ηρακλή:

την οδόν της αρετής ή την της κακίας; 

Με άλλα λόγια, την ευγενή επιδίωξη της μεταμόρφωσης του ανθρώπου σε Άνθρωπο, (με άλφα κεφαλαίο) ή τη διαπάλη της φιλόδοξης ανάδειξής του;

Ο κανόνας, που προκύπτει από τη θεώρηση της Ιστορίας, λέει ότι αλλιώς περιμένουμε το καινούργιο και αλλιώς θα εμφανιστεί.
Άρα κινδυνεύουμε να μην το αναγνωρίσουμε, να το αποκηρύξουμε αναθεματίζοντάς το και να παραμείνουμε προσκολλημένοι στο παλιό.
Αυτό δε μας συμφέρει καθόλου, γιατί "το παλαιούμενον και γηράσκον εγγύς αφανισμού".

Ώστε το γνώρισμα του νέου θα είναι η ρήξη με το παρόν καθεστώς, αλλά πάντοτε προς την κατεύθυνση της απομάκρυνσης από τα ανθρώπινα πράγματα και ποτέ το αντίθετο.
Επειδή κατά την αναταραχή των ημερών αναφύονται παραπειστικές απομιμήσεις, που εμπεριέχουν υπό τον μανδύα της προόδου την παλινδρόμηση προς το κτηνώδες.

Τα προμηνύματα της επερχόμενης ωμότητας δεν ήταν ούτε είναι- παράδοξα.

Η φύση κλείνει και ανοίγει κύκλους. 

Οι μεταβατικές περίοδοι έχουν τις ωδίνες τους. 

Τα πάντα δρουν ως φυσική επιλογή και η διεξοδική αλλαγή είναι αναπόφευκτη. 

Σύντομα θα ξεχάσουμε αυτά που ξέραμε.

Δεν πρέπει όμως να μας διαφεύγει ότι η προσπάθεια που γίνεται κόντρα στις πλέον αντίξοες συνθήκες είναι και η αποδοτικότερη.

Διότι η απροκάλυπτη βαναυσότητα, που συνοδεύει τη διάβαση, δεν αφήνει κάποιους ανθρώπους να βαλτώσουν εφησυχασμένοι.

Όταν το σύνολο οδηγείται στην αποθηρίωση, 
το ποσοστό των αφυπνιζομένων αυξάνεται.

Σημειωτέον ότι η διάκριση μεταξύ "καλών" και "κακών" είναι παρακινδυνευμένη.
Απλώς, όποιος κατέχει τη δύναμη τη χρησιμοποιεί πάνω στους άλλους, ώσπου να βρεθεί κάποιος ισχυρότερός του.
Ούτε οι "καημένοι" λαοί είναι αθώοι, ενώ τάχα φταίνε οι κακόβουλοι εξουσιαστές τους.

Ο ηγέτης είναι ο εκφραστής της μάζας, 
αλλιώς δεν ευδοκιμεί.

Ο δε λαός συντίθεται από άτομα και υπάρχει η προσωπική ευθύνη εκάστου.

Το αστείο είναι ότι στον κόσμο όπου βασιλεύει το “κακό”, και παρότι οι σχετικές θέσεις εναλλάσσονται, κανείς δε θέλει να διεκδικήσει τον τίτλο και πάντοτε ο κακός είναι κάποιος άλλος.

Πέρα από τις στενά υποκειμενικές όσο και ανειλικρινείς αυτές αντιλήψεις, ας ορίσουμε ως κακό -ακολουθώντας τον Πλάτωνα- κάθε τι που συμβάλλει στην πλάνη και αποβλέπει όχι στην όδευση προς την αλήθεια που υπάρχει ανεξάρτητη από εμάς, αλλά στην αντίθετη πορεία προς τη δημιουργία της δικής μας αλήθειας.

Το τι περιλαμβάνει αυτή η αλήθεια είναι γνωστό:  
 όλοι εναντίον όλων και ας νικήσει ο χειρότερος, ήγουν ο δυνατότερος, 
τουτέστιν ο "καλύτερος"!
Αν η εν γένει θεώρηση "όζει μεταφυσικής μούχλας", υπενθυμίζουμε πως η οσμή αυτή είναι πραγματικό μύρο συγκρινόμενη με τη δυσωδία των ημερών μας.

Όμως, όποιος επιλέξει τον αγώνα προς την ενανθρώπιση, 
πρέπει να έχει υπ' όψιν του πως, 
ενώ η επιτυχία δε λογίζεται δεδομένη, 
εντούτοις, αξίζει τον κόπο.
---------------------------------------------------------------------------
Πηγή :  “Μίμηση Αγάπης”, Δρόλαπας Δρόσος, Εκδ. Νεφέλη 

Το άτομο φορέας των αξιών

 Αγαπητέ κύριε Ισαάκ,

Το ερώτημά σας είναι πραγματικά ιδιαίτερα επίκαιρο, επειδή είναι απίθανο ότι οποιαδήποτε κοινωνικά μέτρα να μπορούν να κάνουν το άτομο πιο συνειδητό, πιο ευσυνείδητο και πιο υπεύθυνο, αλλά θα έχουν το αποτέλεσμα, επειδή κάθε συνάθροιση από άτομα δείχνει μια σαφή τάση να κατεβάζει το επίπεδο της ατομικής συνείδησης.

Επομένως, κάθε συμβουλή που αρχίζει με το «πρέπει» αποδεικνύεται συνήθως μη αποτελεσματική. Αυτό είναι συνυφασμένο με το φανερό γεγονός ότι μόνο το άτομο είναι ο φορέας των αξιών και όχι η μάζα.

Σήμερα αυτό το εξαιρετικά σπουδαίο όχημα της κοινωνικής λειτουργίας κινδυνεύει από ολόκληρη την κουλτούρα μας ή καλύτερα από την μη κουλτούρα μας. Αν μπορούσε το άτομο να βελτιωθεί, νομίζω ότι θα έμπαιναν τα θεμέλια για μια βελτίωση του συνόλου. Ακόμα και ένα εκατομμύριο μηδενικά δεν κάνουν σύνολο ένα.

Γι’ αυτό υιοθετώ την όχι δημοφιλή άποψη ότι μια καλύτερη κατανόηση του κόσμου μπορεί να γίνει εφικτή μόνο με φορέα το άτομο και ότι μόνο το άτομο μπορεί να την προωθήσει. Αλλά αν κανείς αναλογιστεί τον τεράστιο αριθμό των ατόμων, αυτή η αλήθεια μοιάζει με μια συμβουλή που υπαγορεύεται από απόγνωση και ματαιότητα. Αν υποτεθεί ιδεωδώς, έστω και στο ελάχιστο, τότε θα μπορούσε κανείς να καταλάβει ένα άλλο άτομο.

Η απαραίτητη προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι η κατανόηση του εαυτού μας. Αν ο άνθρωπος δεν κατανοήσει τον εαυτό του, θα βλέπει αναπόφευκτα το άλλο πρόσωπο μέσα από τους απατηλούς και παραμορφωτικούς φακούς των ιδίων του των προκαταλήψεων και προβολών και θα αποδίδει στον άλλο ακριβώς αυτά που χρειάζεται ιδιαίτερα ο ίδιος. Γι’ αυτό πρέπει να κατανοήσουμε ως ένα σημείο τον εαυτό μας αν θέλουμε να έχουμε πραγματική επικοινωνία με τους άλλους.
Σήμερα υπάρχουν ένα σωρό πράγματα που θα έπρεπε να γνωρίζει ο ενήλικας για να είναι εξοπλισμένος για την ζωή. Υποτίθεται ότι είναι κάτοχος αυτής της γνώσης από τα σχολικά χρόνια, αλλά ήταν πολύ νέος τότε για να την κατανοήσει, ενώ αργότερα δεν υπήρχε τίποτα που να τον ωθήσει να ξαναγυρίσει στο σχολείο. Συνήθως δεν έχει χρόνο για κάτι τέτοιο. Κανένας δεν του παρέχει χρήσιμη γνώση απ’ αυτή την άποψη και γι’ αυτό παραμένει σε κατάσταση παιδικής άγνοιας.

Θα έπρεπε να είχαμε σχολεία για ενήλικες, τα οποία να τους έδιναν τουλάχιστο τα στοιχεία της αυτογνωσίας και της γνώσης της ανθρώπινης φύσης.
Συχνά έχω κάνει τέτοιες προτάσεις, αλλά παρέμειναν ευσεβείς πόθοι αν και όλοι παραδέχονται, θεωρητικά, ότι χωρίς αυτογνωσία δεν μπορεί να υπάρξει γενική κατανόηση.

Αν είχαμε να κάνουμε με κανένα τεχνολογικό πρόβλημα ασφαλώς θα βρίσκαμε τους τρόπους και τα μέσα. Αλλά επειδή το πρόβλημα -το πιο σπουδαίο απ’ όλα- είναι η ανθρώπινη ψυχή και οι ανθρώπινες σχέσεις, δεν υπάρχουν δάσκαλοι, ούτε μαθητές, ούτε σχολές ούτε ειδικά μαθήματα και όλα τα αποσείουμε με ένα «θα’ πρεπε».
Το ότι ο καθένας θα’ πρέπει να ξεκινήσει από τον εαυτό του είναι πολύ λίγο δημοφιλές και γι’ αυτό όλα παραμένουν όπως έχουν.
Μόνο όταν οι άνθρωποι γίνονται τόσο νευρικοί ως το σημείο που ο γιατρός να διαπιστώνει νεύρωση, συμβουλεύονται τον ειδικό, του οποίου ο ιατρικός ορίζοντας συνήθως δεν περιλαμβάνει την κοινωνική ευθύνη.

Δυστυχώς οι λεγόμενες θρησκείες ποτέ δεν αποδέχτηκαν οχήματα γενικής ανθρώπινης κατανόησης, αφού, με ελάχιστες εξαιρέσεις, χαρακτηρίζονται από ολοκληρωτικές τάσεις και, απ’ αυτή την άποψη τουλάχιστο, δεν διαφέρουν πολύ από άλλους «ισμούς» και πραγματικά καταστρέφουν τις ανθρώπινες σχέσεις στο κρίσιμο σημείο.

Αν βρίσκεται κανείς στη θέση ενός γιατρού, όπως εγώ, που έρχεται σε άμεση επαφή με πολλούς μορφωμένους ανθρώπους, δεν μπορεί παρά να δοκιμάσει διαρκή έκπληξη με την τρομαχτική ασυνειδητότητα που χαρακτηρίζει τον σύγχρονο πολιτισμένο άνθρωπο.

Η σύγχρονη επιστήμη παρέχει σ’ αυτούς τους ανθρώπους όσες διαφωτιστικές γνώσεις επιθυμούν για πράγματα που θα’ πρεπε να γνώριζαν από την αρχή της κοινωνικής τους ζωής, αλλά που δεν είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν. Αντί να μάθουν, ήταν αναγκασμένοι να μένουν ικανοποιημένοι με γελοίες προκαταλήψεις και αβασάνιστες γνώμες.

Ολόκληρη η κοινωνία μας είναι κερματισμένη από την ειδίκευση και τα αυτοτελή επαγγέλματα είναι τόσο διαφοροποιημένα ώστε δεν γνωρίζει το ένα τι κάνει το άλλο. Δεν μπορούμε να ελπίζουμε τίποτα από τα πανεπιστήμια, αφού βγάζουν μόνον ειδικούς. Ακόμη και η ψυχολογία δεν νοιάζεται για την ενότητα του ανθρώπου, αλλά έχει κερματιστεί σε άπειρες υποδιαιρέσεις που η κάθε μια τους έχει τα δικά της τεστ και τις δικές της θεωρίες.

Όποιος τυχόν αναζητήσει την απαιτούμενη σοφία, σύντομα θα βρεθεί στην κατάσταση του γέρο–Διογένη, που γύριζε στην αγορά της Αθήνας μέρα μεσημέρι με αναμμένο το λυχνάρι αναζητώντας άνθρωπο. 

Νομίζω ότι δεν έχω να πω τίποτα περισσότερο για τη σημερινή στάθμη της ανθρώπινης κατανόησης.

25 Οκτωβρίου 1954
Ειλικρινά δικός σας

Κ.Γ.Γιούγκ 
_____________________________________
Πηγή : “Επιστολές επιλογή”, Καρλ Γιούγκ, Εκδ. Σπαγείρια, σ. 423.

Πού είναι αυτή η Ελλάδα;

Το ταξίδι προς την Αυτογνωσία

Η Αυτογνωσία είναι μια λέξη που όλοι ακούμε συχνά τα τελευταία χρόνια.
Για κάποιους συν-ανθρώπους μας είναι κατανοητή και ξεκάθαρη. Για τους περισσότερους από εμάς όμως είναι μια ασαφής, θεωρητική έννοια που δεν είναι εύκολο να τη συνδέσουμε με την καθημερινή μας ζωή.
Το ταξίδι προς την Αυτογνωσία είναι συχνά συγκλονιστικό ενώ οι σταθμοί μπορεί να είναι πολλοί. 
Η Αυτογνωσία προσφέρει στον άνθρωπο τη μοναδική αυθεντική πυξίδα προς την επίλυση των προβλημάτων που του φέρνει η ζωή.

Η ιδέα της Αυτογνωσίας είναι διαρκής και παγκόσμια.
Σύμφωνα με όλες τις θρησκείες και όλες τις φιλοσοφίες, ο προορισμός, ο σκοπός και ο στόχος της ανθρώπινης ύπαρξης πάνω στη γη, είναι η Αυτογνωσία και η Θέωση.

Όπως γνωρίζουμε, από την αρχαιότητα, στο Μαντείο των Δελφών ήταν γραμμένο το περίφημο «ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ».  
Ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος Πυθαγόρας (580-500 π.Χ.), πρώτος καθιέρωσε την Αυτογνωσία ως βασική αρχή επάνω στην οποία στήριξε το μυσταγωγικό και μορφωτικό πρόγραμμα της Σχολής του.
Το κορύφωμα της πρακτικής εφαρμογής της αυτογνωσίας απ' τους Πυθαγόρειους κατορθωνόταν με τον αυτοέλεγχο κάθε βράδυ πριν τον ύπνο με τα τρία ερωτήματα:

Μη δεχθείς ποτέ στα μάτια σου τον ύπνο πριν εξετάσεις προσεκτικά ένα-ένα τα έργα της ημέρας εκείνης ρωτώντας τον εαυτό σου:

- Σε ποια έσφαλα; 
- Τι καλό έκανα; 
- Τι έπρεπε να κάνω και το παρέλειψα;

Αφού αρχίσεις από το πρώτο έργο της ημέρας προχώρα μέχρι το τελευταίο. Έπειτα από τον έλεγχο να επιπλήττεις τον εαυτό σου για τις κακές πράξεις, για δε τις καλές να ευχαριστιέσαι ολόψυχα. Μ' αυτά ασχολήσου, αυτά μελέτα με προσοχή, αυτά είναι ανάγκη να αγαπήσεις με ζήλο.

Μόνο η περικοπή αυτή, απ' τη διδασκαλία των Πυθαγορείων αν παρέμενε, θα ήταν ικανή να δείξει το υπέροχο ηθικό της ύψος. Για όσους την εφάρμοσαν ή μπορούν να την εφαρμόσουν, ανοίγεται διάπλατα ο δρόμος προς την Αγιότητα.

Κι όμως πέρασαν 2500 χρόνια και τη θαυμάσια αυτή μέθοδο, της ανύψωσης του Εγώ σε μεγαλειώδη θέση, με τον αυτοέλεγχο και την καθημερινή αυτοκριτική, δεν επιχείρησαν να εφαρμόσουν οι παιδαγωγοί στην εκπαίδευση των νέων.
Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε μια μονόπλευρη εξωτερική εκπαίδευση, η οποία κατορθώνει να αναπτύσσει μόνο την ικανότητα λειτουργίας της προσωπικότητας, μετατρέποντας το άτομο σε ένα κομπιούτερ που αντιδρά αυτόματα και σπασμωδικά στα εξωτερικά ερεθίσματα, τα οποία τελικά κατευθύνουν τις πράξεις του.

Ο Σωκράτης, ένας από τους σοφότερους άνδρες της αρχαιότητας (470 - 399 π.Χ.), που στράφηκε από τη φύση στον άνθρωπο, κατεβάζοντας με αυτό τον τρόπο, όπως είπε ο Κικέρων, τη φιλοσοφία από τον ουρανό στη γη, πήρε για οδηγό του το δελφικό παράγγελμα «γνώθι σ’ αυτόν».
Χωρίς να αμείβεται χρηματικά, διδάσκει την Αυτογνωσία, πιστεύοντας ότι ο άνθρωπος πρέπει να προσπαθεί να γνωρίσει τον εαυτό του, εφόσον χρησιμοποιεί το λογικό του.
Είχε καθαρή συνείδηση του πόσο μικρή, πόσο ασήμαντη ήταν η δική του σοφία.
Ο αυστηρός αυτοέλεγχος τον είχε οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι ένα πράγμα ήξερε καλά, ότι δεν ήξερε τίποτα, «εν οίδα ότι ουδέν οίδα».

Αυτή η διαπίστωση είναι θετική, διότι αφήνει ανοιχτή την πόρτα της ψυχής για στροφή της προς το Θεό. Έτσι η ψυχή είναι απαλλαγμένη και από τη φοβερή «ύβριν». Αυτήν που πείθει τον άνθρωπο για το αντίθετο, που τον πείθει ότι είναι σοφός.
Στο «γνώθι σ’ αυτόν», φτάνει κανείς μόνο όταν με άγρυπνη την προσοχή, έχει τη δύναμη να απορρίπτει όσα εσφαλμένα και παραπλανητικά και δέχεται μόνο τα ουσιώδη και σωστά.

Αυτά σημαίνουν ότι η Αυτογνωσία προϋποθέτει την αυτοκυριαρχία, την κυβέρνηση με άλλα λόγια του ανθρώπου από την αλήθεια, από τον ανιδιοτελή έρωτα για την αλήθεια, που αποτελεί την πραγματική ουσία του είναι του, την πνευματική του ουσία.

Το σωκρατικό «γνώθι σ’ αυτόν» είναι η φροντίδα για την ψυχή, ή καλύτερα είναι η ανακάλυψη και παρουσίαση για πρώτη φορά της ψυχής του ανθρώπου.

Μέσα απ' την Αυτογνωσία όλοι οι φιλόσοφοι, αλλά και οι ευφυείς και οι καλά μορφωμένοι άνθρωποι πιστεύουν ότι αποκαλύπτεται η ατραπός (ο στενός και δύσκολος δρόμος), που οδηγεί στο καθήκον και στην αρετή.


Στη σημερινή εποχή, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι, η Αυτογνωσία είναι μια βιωματική διαδικασία μέσα από την οποία ο κάθε άνθρωπος γνωρίζει τον εαυτό του.

Για να φτάσουμε στην Αυτογνωσία χρειάζεται να οπλιστούμε με ειλικρίνεια και υπομονή ώστε να έρθουμε σε επαφή με τον εαυτό μας και να έρθουμε πρόσωπο με πρόσωπο με την αλήθεια μας.
Στην αναζήτηση αυτής της γνώσης χρειάζεται να έχουμε μια ρεαλιστική άποψη για τον εαυτό μας. Ούτε να τον υπερεκτιμούμε, ούτε να τον υποτιμούμε.
Να έχουμε, επίσης, μια ρεαλιστική άποψη για τις δυνάμεις και τις αδυναμίες μας.
Όσο περισσότερο γνωρίζουμε τον εαυτό μας τόσο τον καταλαβαίνουμε.
Αντιλαμβανόμαστε γιατί και πως διαλέγουμε συντρόφους που είναι ή δεν είναι οι κατάλληλοι για εμάς, γιατί και πως διαλέγουμε φίλους, γιατί είμαστε μόνοι ή έχουμε ανθρώπους γύρω μας που νοιάζονται, γιατί αισθανόμαστε έτσι όπως αισθανόμαστε και γιατί σκεφτόμαστε έτσι και όχι αλλιώς.
Καταλαβαίνουμε τι είναι αυτό που μας αγχώνει, τι είναι αυτό που μας θυμώνει, τι είναι αυτό που μας δίνει χαρά και πώς να διαχειριστούμε αυτά και όλα τα συναισθήματα τα οποία νιώθουμε καθημερινά.

Η διαδικασία διερεύνησης του πραγματικού εαυτού είναι αυτή που δίνει στον άνθρωπο την δυνατότητα να τον αγαπήσει να ζει μέσα από τις δικές του επιλογές, χωρίς να γίνεται πιόνι στα χέρια των άλλων, αλλά και να μην παρασύρεται από τη δική του θέληση για να δείξει μια «ιδανική», πλην όμως ψεύτικη, εικόνα προς το περιβάλλον του.

Η κατάκτηση της αυτογνωσίας:
- Μειώνει αρνητικές συμπεριφορές, αρνητικές σκέψεις, αρνητικά συναισθήματα, εγωκεντρισμό, ανασφάλεια (που υποσκάπτουν την αγάπη).
- Αυξάνει την ικανότητα διαχείρισης καταστάσεων, νηφαλιότητα, συναίσθηση, χιούμορ, συγκαταβατική διάθεση (που δίνουν πρόσφορο έδαφος για την αγάπη).

Όταν καταφέρουμε να καταλάβουμε το εαυτό μας τότε θα τον αγαπήσουμε και θα τον αποδεχθούμε. Έτσι, θα έχουμε όλο και μεγαλύτερη απόκτηση δυνατότητας για συνειδητή πρόσβαση στις καθημερινές μας επιλογές, σκέψεις, συναισθήματα, κι ανάγκες.
Θα αποκτήσουμε την ικανότητα να γνωρίζουμε ανά πάσα στιγμή τι είναι αυτό που σκεφτόμαστε, τι αισθανόμαστε, γιατί δρούμε μ’ αυτόν τον τρόπο κι όχι με τον άλλον, γιατί συμπαθούμε αυτό το άτομο και γιατί προτιμάμε να κάνουμε αυτήν την επιλογή κι όχι την άλλη.
Θα μάθουμε να στρέφουμε με όλο και πιο ισχυρή πρόθεση την προσοχή μας στις πραγματικές ανάγκες που καθημερινά μας θυμίζει το σώμα μας ότι έχει, μέσα από την ευχαρίστηση ή την δυσαρέσκεια που βιώνει καθώς κάνουμε σημαντικές ή ασήμαντες επιλογές.

Ο δρόμος προς την Αυτογνωσία προϋποθέτει την ανάγκη να στρέψουμε την προσοχή μας σε σκέψεις, συναισθήματα, κι επιθυμίες όπως αυτές αναδύονται μέσα από την καθημερινότητά μας.
Η αυτοπαρατήρηση και η καταγραφή όλων αυτών των αυθόρμητων σκέψεων, συναισθημάτων κι αναγκών όπως εμφανίζονται στη ζωή μας, μέσα από την καθημερινή μας τριβή με διάφορες πλευρές του εαυτού μας και στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο προς το αυτογνωστικό μονοπάτι.
Η αλλαγή στο τρόπο διαχείρισης συναισθημάτων, συμπεριφορών, πεποιθήσεων και σκέψεων δεν είναι εύκολη, χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια.
Αν δεν κάνουμε όμως αυτή την προσπάθεια, παραμένουμε στο σκοτάδι σε ότι μας αφορά, με αποτέλεσμα να έχουμε συνεχώς εσωτερικές διαμάχες και να επιτρέπουμε στους εξωτερικούς παράγοντες, καταστάσεις ή ανθρώπους να μας χειρίζονται και να μας κάνουν δυστυχισμένους.

Γνωρίζοντας τον εαυτό μας, καταλαβαίνουμε ότι εμείς έχουμε τον έλεγχο της σκέψης και των συναισθημάτων μας, ότι δεν είμαστε έρμαιο των καταστάσεων και εφόσον έχουμε τον έλεγχο μπορούμε να κάνουμε ότι αλλαγές θέλουμε στον τρόπο σκέψης, στην διαχείριση των συναισθημάτων και στην ζωή μας γενικότερα.

- Δημιουργούμε καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις και κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους γύρω μας. 
- Η αυτοεκτίμησή μας και η αυτοπεποίθησή μας αυξάνονται. 
- Κατευθυνόμαστε στη γνώση και στη μάθηση που είναι ο δρόμος για τη σοφία. 
- Απολαμβάνουμε την εσωτερική γαλήνη και την ηρεμία πνεύματος και ψυχής φτάνοντας στην ευτυχία.

Το κλειδί, λοιπόν, μέσω του οποίου 
ο άνθρωπος ανοίγει την πόρτα 
προς την ευδαιμονία είναι η Αυτογνωσία. 

Μέσα απ' την Αυτογνωσία 

οδεύουμε στην ατομική ευτυχία 

και την ομαδική ευημερία.

 

Καλή εβδομάδα σε όλους μας!

Σοφές διαχρονικές αλήθειες

Ένας Σοφιστής, κάποτε, πλησίασε έναν απ' τους Σοφούς της αρχαίας Ελλάδος, ελπίζοντας να τον φέρει σε αμηχανία, με τις περίπλοκες ερωτήσεις του.

Ο Σοφός όμως, ο Θαλής ο Μιλήσιος, φάνηκε αντάξιος της δοκιμασίας, γιατί απάντησε χωρίς δισταγμό και με μεγάλη ακρίβεια, σε όλες τις ερωτήσεις:

1.- Ποιό είναι το παλαιότερο απ' όλα τα πράγματα;  

"Ο Θεός, γιατί υπήρχε πάντοτε".

2.- Ποιό είναι το ωραιότερο απ' όλα τα πράγματα;

"Το Σύμπαν, γιατί είναι έργο του Θεού".

3.- Ποιό είναι το μεγαλύτερο απ' όλα τα πράγματα;

"Το Διάστημα, γιατί περιέχει όλα όσα έχουν δημιουργηθεί".

4.- Ποιό είναι το σταθερότερο απ' όλα τα πράγματα;

"Η Ελπίδα, γιατί παραμένει με τον άνθρωπο, ακόμη κι όταν έχει χάσει τα πάντα".

5.- Ποιό είναι το καλύτερο απ' όλα τα πράγματα;

"Η Αρετή, γιατί χωρίς αυτήν δεν υπάρχει τίποτα καλό".

6.- Ποιό είναι το ταχύτερο απ' όλα τα πράγματα;

"Η Σκέψη, γιατί σε λιγότερο από ένα λεπτό, μπορεί να πετάξει στα πέρατα της Οικουμένης".

7.- Ποιό είναι το εντονότερο απ' όλα τα πράγματα;

"Η Ανάγκη, γιατί κάνει τον άνθρωπο ικανό να αντιμετωπίσει όλους τους κινδύνους της ζωής".

8.- Ποιό είναι το ευκολότερο απ' όλα τα πράγματα;

"Να δίνεις συμβουλές".

Όταν έφτασε όμως στην ένατη ερώτηση, ο Σοφός, απάντησε με μια παραδοξολογία.
Έδωσε μια απάντηση την οποία, ο στα εγκόσμια Σοφιστής, σίγουρα δεν κατάλαβε και στην οποία ο περισσότερος κόσμος και σήμερα δίνει, ίσως, μόνο κάποια επιπόλαια σημασία.

9.- Ποιό είναι το δυσκολότερο απ' όλα τα πράγματα;

"Να γνωρίζεις τον Εαυτό σου".

Πως να γίνουμε χαρούμενοι και δημιουργικοί

Σύμφωνα με την Λογο-θυμική θεραπεία του Albert Ellis στη ρίζα των ψυχολογικών μας προβλημάτων κρύβονται κάποιες βαθιά ριζωμένες αρνητικές πεποιθήσεις.

Μπορούμε να ξεπεράσουμε αρνητικά αισθήματα έντονου και παρατεταμένου άγχους, ενοχής, κατωτερότητας, ζήλιας και εξάρτησης με την εκμάθηση περισσότερο ορθολογικών τρόπων αντιμετώπισης της ζωής, αξιολόγησης του εαυτού μας και των άλλων. 

Για να αμφισβητήσουμε και να ανατρέψουμε τις αρνητικές μας πεποιθήσεις μπορούμε να υποβάλλουμε στον εαυτό μας τα παρακάτω ερωτήματα:

1. Υπάρχει καμιά πραγματική ένδειξη (απόδειξη) ότι αυτή η πεποίθηση είναι αληθινή;
2. Ποιες ενδείξεις (αποδείξεις) υπάρχουν ότι αυτή η πεποίθηση είναι λανθασμένη;
3. Ποιο είναι το χειρότερο που θα μπορούσε να σου συμβεί αν εγκαταλείψεις αυτή την πεποίθηση;
4. Ποιο είναι το καλύτερο που θα μπορούσε να σου συμβεί αν εγκαταλείψεις αυτή την πεποίθηση;

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τις βασικές αρνητικές πεποιθήσεις που βρίσκονται συνήθως στη ρίζα των αρνητικών μας αισθημάτων και τις αντίστοιχες θετικές πεποιθήσεις με τις οποίες θέλουμε να τις αντικαταστήσουμε για να είμαστε περισσότερο χαρούμενοι και δημιουργικοί.

Αλλαγή των αρνητικών πεποιθήσεων σε θετικές

Αρνητικές πεποιθήσεις	Θετικές πεποιθήσεις
Περιμένω να με αγαπούν και να με επιδοκιμάζουν όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρέφομαι.	Είναι σημαντικό να με αγαπούν και να με επιδοκιμάζουν αλλά μπορώ να τα καταφέρω και χωρίς αυτό.
Για να αξίζω ως άνθρωπος πρέπει πάντοτε να πετυχαίνω σε όλα και να μην κάνω λάθη.	Προσπαθώ όσο μπορώ χωρίς να καταπιέζομαι. Σέβομαι τον εαυτό μου ανεξάρτητα από το πόσο αποδίδω.
Όποιος κάνει λάθη θα πρέπει να τιμωρείται.	Είναι αναπόφευκτο να κάνω λάθη.
Είναι τρομερό να μην πηγαίνουν τα πράγματα όπως θα ήθελα.	Δεν υπάρχει νόμος που να λέει ότι τα πράγματα θα είναι όπως τα θέλω.
Τα άσχημα συναισθήματα που νιώθω οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες όπως: οι άλλοι, η κοινωνία, οι περιστάσεις. Έτσι δεν μπορώ να κάνω κάτι για να αλλάξω αυτό που αισθάνομαι	Δεν μπορώ να ελέγξω όλες τις καταστάσεις. Όμως μπορώ κάθε φορά να κάνω το καλύτερό μου. Σκέπτομαι αισιόδοξα και ενεργώ δυναμικά. Έτσι αλλάζω προς το καλύτερο τις συνθήκες της ζωής μου.
Όταν μου συμβαίνει κάτι δυσάρεστο είναι φυσικό να ανησυχώ και να το έχω συνέχεια στο μυαλό μου.	Η ανησυχία δεν μπορεί να βελτιώσει τις καταστάσεις. Αντιμετωπίζω τις δυσκολίες και αποδέχομαι φιλικά αυτό που δεν μπορώ να αλλάξω.
Θα περάσω καλύτερα αν αποφεύγω να αντιμετωπίσω με υπευθυνότητα τα προβλήματά μου.	Αν δεν αντιμετωπίσω υπεύθυνα τα προβλήματά μου δεν πρόκειται να λυθούν από μόνα τους.
Χρειάζομαι οπωσδήποτε δίπλα μου κάποιον να με στηρίζει.	Είναι εντάξει να χρειάζομαι βοήθεια. Μαθαίνω όμως να εμπιστεύομαι τον εαυτό μου και τη δική μου κρίση.
Πρέπει να νιώθω πάντα καλά και άνετα αλλιώς δεν μπορώ να το αντέξω.	Θέλω να νιώθω καλά αλλά μπορώ να αντέξω και στα δύσκολα. Οι αντιξοότητες μου δείχνουν το πόσο δυνατός είμαι.
Υπάρχει μια τέλεια λύση για κάθε πρόβλημα και πρέπει οπωσδήποτε να την βρω.	Κάνω αυτό που νομίζω και μπορώ με απλότητα χωρίς να ψάχνω την τέλεια λύση.
Το παρελθόν μου με προσδιορίζει απόλυτα. Άρα δεν είναι δυνατόν να αλλάξω ριζικά τη ζωή μου.	Μαθαίνω από τις εμπειρίες του παρελθόντος. Αλλάζω τη συμπεριφορά μου στο κάθε παρόν και γίνομαι όλο και καλύτερος.
Όταν οι άλλοι αντιμετωπίζουν προβλήματα είναι φυσικό να αισθάνομαι πολύ άσχημα.	Η στενοχώρια μου δεν βοηθά τους άλλους. Κάνω με χαρά ότι μπορώ για να τους βοηθήσω χωρίς να φθείρω τον εαυτό μου.

Ο παραπάνω πίνακας βασίζεται στο θεραπευτικό μοντέλο 
του γνωσιακού ψυχολόγου Albert Ellis 
που ονομάζεται λογο-θυμική θεραπεία (Rational Emotive Therapy).

Το δώρο της Ανάστασης

Η Ανάσταση του Χριστού είναι δώρο σε όλο το ανθρώπινο γένος, για να το γευτούμε όλοι, δίκαιοι και άδικοι, πιστοί και άπιστοι, χριστιανοί και αλλόθρησκοι, ορθόδοξοι και αιρετικοί.
Ο Χριστός δεν πέθανε επιλεκτικά για ορισμένους ανθρώπους, αλλά για όλους «εις υπέρ πάντων απέθανεν».
Η Ανάσταση δεν ταυτίζεται με τη σωτηρία μας, όπως συνήθως την εννοούμε, δηλαδή ως απόλαυση του Παραδείσου.

Η δωρεά του Χριστού σε μας δεν είναι απλά και μόνο η κατάργηση του κακού, αλλά η δυνατότητα να αποκτήσουμε τη ζωή Του, να γίνουμε «συγκληρονόμοι Χριστού».
Αυτή τη δωρεά θα την απολαύσουμε όλοι όσοι -με ελευθερία κινούμενοι- με καθαρό λογισμό και αγάπη προσπαθήσουμε να ρυθμίσουμε τη ζωή μας σύμφωνα με το λόγο Του.  
“Αναστάς ο Ιησούς από του τάφου καθώς προείπεν, 
Έδωκεν ημίν την αιώνιον ζωήν και το μέγα έλεος”.
Η Ανάσταση του Χριστού νίκησε τη φθορά και το θάνατο.
“Χριστός ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατον πατήσας”. 

Πολύ σημαντικός για το σημείο αυτό είναι και ο Κατηχητικός λόγος του αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, που ακούμε κατά την θεία Λειτουργία της Κυριακής του Πάσχα.
Μεταξύ των άλλων λέγεται ότι ο Άδης όταν συνάντησε τον Χριστό "επικράνθη... κατηργήθη... ενεπαίχθη... ενεκρώθη... καθηρέθη... εδεσμεύθη".
Στη συνέχεια λέγεται ότι ο Άδης, με τον θάνατο του Χριστού στον Σταυρό, έλαβε θνητό σώμα και βρέθηκε ενώπιον του Θεού, έλαβε γή-χώμα και συνάντησε ουρανό, έλαβε αυτό που έβλεπε, δηλαδή ανθρώπινο σώμα, ανθρώπινη φύση, και νικήθηκε από αυτό που δεν έβλεπε, δηλαδή από την θεότητα. Επίσης, στον Κατηχητικό αυτό λόγο λέγεται ότι, με την Ανάσταση του Χριστού ξεπεράστηκαν όλα τα ανθρώπινα προβλήματα.
Κανείς δεν πρέπει να θρηνεί για την φτώχεια και γενικά για την στέρηση των αναγκαίων υλικών αγαθών, γιατί "εφάνη η κοινή Βασιλεία".
Κανείς δεν πρέπει να οδύρεται για τα αμαρτήματα που διέπραξε, γιατί "συγνώμη εκ του τάφου ανέτειλε".
Κανείς δεν πρέπει να φοβάται τον θάνατο, γιατί "ηλευθέρωσε ημάς ο του Σωτήρος θάνατος".

Σύμφωνα με τον Μάξιμο τον ομολογητή, ο Χριστός βρίσκεται κρυμμένος μέσα στις εντολές Του.
Οπότε, όποιος τις τηρεί με όλη την καρδιά του, ενώνεται μαζί Του.
Έπρεπε πρώτα να συντριβεί το κράτος της αμαρτίας, για να ανθίσει στα ερείπιά της ο φωτεινός βλαστός της θείας ζωής.
Έπρεπε προηγουμένως να καταβληθεί η θλίψη, για ν’ ακολουθήσει η υπέρτατη χαρά.

Ο πρώτος λόγος του αναστηθέντος Χριστού στις μυροφόρες ήταν το “χαίρετε”.
Η χαρά χαρακτηρίζει τη ζωή των αληθινών χριστιανών.
Το “χαίρετε” είναι ο καλύτερος και ωραιότερος χαιρετισμός για παντού και πάντοτε.
Ο αναστηθείς Χριστός χάρισε την αφοβία του θανάτου στον κόσμο.
Ο σύγχρονος άνθρωπος από το φόβο του μην πεθάνει πεθαίνει πριν πεθάνει.
Η αγωνία του θανάτου που πνίγει τον κόσμο βρίσκει διέξοδο μέσα στην πίστη της Ανάστασης του Χριστού.
Με την Ανάστασή του ο Χριστός χαρίζει αληθινή χαρά στον άκοσμο κόσμο, ειρήνη στον ανειρήνευτο άνθρωπο, ζωή στην ψευτοζωή και παλιοζωή, ελπίδα στα πολλά αδιέξοδα, βεβαιότητα χαράς ουράνιας, όπως γράφει ο μοναχός Μωυσής o αγιορείτης.


Ας κρατήσουμε αναμμένες τις λαμπάδες της ψυχής μας,  
ώστε «η του Χριστού αγία Ανάστασις», 
η Λαμπρή, η ημέρα «ην εποίησεν ο Κύριος», 
που έντυσε με φως την κτίση και την οικουμένη 
να φωτίσει και τη δική μας ζωή!
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!
Φίλες και φίλοι συν-ταξιδιώτες!
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!
ΦΩΤΙΣΜΕΝΑ & ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ!

Η Σταύρωση Νικά το Θάνατο!

Ο θάνατος του Χριστού πάνω στο Σταυρό δεν είναι μια αποτυχία που αποκαταστάθηκε κάπως μετά την Ανάστασή του.
Ο ίδιος ο θάνατος πάνω στο Σταυρό είναι μια νίκη.
Νίκη τίνος πράγματος;
Μόνο μια απάντηση μπορεί να υπάρξει: Η νίκη της οδυνώμενης αγάπης. «Κραταιά ως θάνατος αγάπη...ύδωρ πολύ ου δυνήσεται σβέσαι την αγάπην» (Άσμα Ασμ. 8, 6-7).
Ο Σταυρός μας δείχνει μιαν αγάπη που είναι δυνατή σαν το θάνατο, μιαν αγάπη ακόμη πιο δυνατή.
Ο άγ. Ιωάννης κάνει την εισαγωγή της διήγησής του για το Μυστικό Δείπνο και το Πάθος μ' αυτά τα λόγια: «...αγαπήσας τους ιδίους τους εν τω κόσμω, εις τέλος ηγάπησεν αυτούς» (Ιω. 13,1). Το ελληνικό κείμενο λέει εις τέλος, που σημαίνει «ως το τέλος», «ως το έσχατο σημείο». Κι αυτή η λέξη τέλος επαναλαμβάνεται αργότερα στην τελευταία κραυγή του Χριστού πάνω στο Σταυρό: «Τετέλεσται» (Ιω. 19,30). Αυτό πρέπει να εννοηθεί όχι σαν κραυγή αυτοεγκατάλειψης ή απόγνωσης, αλλά σαν κραυγή νίκης: Τελείωσε, κατορθώθηκε, εκπληρώθηκε!
Τι εκπληρώθηκε; Απαντάμε: Το έργο της οδυνώμενης αγάπης, η νίκη της αγάπης πάνω στο μίσος. Ο Ιησούς, ο Θεός μας, αγάπησε τους δικούς του ως το έσχατο σημείο.
Από αγάπη δημιούργησε τον κόσμο, από αγάπη γεννήθηκε σαν άνθρωπος μέσα σ' αυτό τον κόσμο, από αγάπη πήρε πάνω του τη διασπασμένη ανθρώπινη φύση μας και την έκανε δική του.
Από αγάπη ταυτίστηκε μ' όλη μας την απελπισία.
Από αγάπη πρόσφερε τον εαυτό του θυσία, διαλέγοντας στη Γεθσημανή να πάει εκούσια προς το Πάθος του: «...την μου τίθημι υπέρ των προβάτων... ουδείς αίρει αυτήν απ' εμού, αλλ' εγώ τίθημι αυτήν απ' εμαυτού» (Ιω. 10: 15,18).
Ήταν θεληματική αγάπη κι όχι καταναγκασμός αυτό που έφερε τον Ιησού στο θάνατό του.
Στην αγωνία του μέσα στον κήπο και στη Σταύρωσή του οι σκοτεινές δυνάμεις του επιτίθενται μ' όλη τους την ορμή, αλλά δεν μπορούν ν' αλλάξουν τη συμπόνια του σε μίσος· δεν μπορούν να εμποδίσουν την αγάπη του να συνεχίσει να είναι η ίδια. Η αγάπη του δοκιμάζεται ως το έσχατο σημείο, αλλά δεν καταπνίγεται. «Το φως εν τη σκοτία φαίνει, και η σκοτία αυτό ου κατέλαβεν» (Ιω. 1,5.
Στη νίκη του Χριστού πάνω στο Σταυρό θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε τα λόγια που ειπώθηκαν από κάποιο Ρώσο ιερέα, όταν απελευθερώθηκε από το στρατόπεδο συγκεντρώσεως: «Ο πόνος έχει καταστρέψει τα πάντα. Ένα μόνο πράγμα έχει μείνει σταθερό, η αγάπη» .
Ο Σταυρός σαν νίκη μας θέτει το παράδοξο της παντοδυναμίας της αγάπης.
Ο Dostoevsky πλησιάζει την αληθινή έννοια της νίκης του Χριστού με μερικά λόγια, που βάζει στο στόμα του στάρετς Ζωσιμά:
Μπροστά σε μερικές σκέψεις ο άνθρωπος στέκεται μπερδεμένος, ιδίως μπροστά στη θέα της ανθρώπινης αμαρτίας, και αναρωτιέται αν θα την πολεμήσει με βία ή με ταπεινή αγάπη.
Πάντα ν' αποφασίζεις: «Θα την πολεμήσω με ταπεινή αγάπη» .
Αν αποφασίσεις πάνω σ' αυτό μια για πάντα, μπορείς να κατακτήσεις ολόκληρο τον κόσμο.
Η γεμάτη αγάπη ταπείνωση είναι μια τρομερή δύναμη: είναι το πιο δυνατό απ' όλα τα πράγματα και δεν υπάρχει τίποτε άλλο σαν κι αυτή.
Η γεμάτη αγάπη ταπείνωση είναι μια τρομερή δύναμη· όποτε θυσιάζουμε κάτι ή υποφέρουμε όχι μ' αίσθηση επαναστατικής πίκρας, αλλά με τη θέλησή μας και από αγάπη, αυτό μας κάνει πιο δυνατούς κι όχι πιο αδύνατους. Αυτό σημαίνει προπάντων στην περίπτωση του Ιησού Χριστού. «Η αδυναμία του ήταν από δύναμη», λέει ο άγ. Αυγουστίνος. Η δύναμη του Θεού φαίνεται όχι τόσο πολύ μέσα στη δημιουργία του κόσμου ή μέσα στα θαύματά του, όσο στο γεγονός ότι από αγάπη ο Θεός «εκένωσεν εαυτόν» (Φιλ. 2,7), πρόσφερε τον εαυτό του, με γενναιόδωρη αυτοδιάθεση, με τη δική του ελεύθερη εκλογή συγκατανεύοντας να υποφέρει και να πεθάνει. Κι αυτό το άδειασμα του εαυτού είναι συνάμα μία πλήρωση: η κένωση είναι πλήρωση. Ο Θεός δεν είναι ποτέ τόσο δυνατός, όσο όταν βρίσκεται στην έσχατη αδυναμία.
Η αγάπη και το μίσος δεν είναι απλώς υποκειμενικά συναισθήματα που επηρεάζουν το εσωτερικό σύμπαν αυτών που τα αισθάνονται, αλλά είναι και αντικειμενικές δυνάμεις που αλλάζουν τον κόσμο έξω από μας.
Αγαπώντας ή μισώντας τον άλλο, τον κάνω, ως ένα σημείο, να γίνει αυτό που εγώ βλέπω μέσα του. Όχι μόνο για τον εαυτό μου, αλλά και για τις ζωές όλων γύρω μου, η αγάπη μου είναι δημιουργική, έτσι όπως το μίσος μου είναι καταστροφικό. Κι αν αυτό αληθεύει για τη δική μου αγάπη, αληθεύει σε ασύγκριτα μεγαλύτερη έκταση για την αγάπη του Χριστού.

Η νίκη της γεμάτης πόνο αγάπης του πάνω στο Σταυρό δεν είναι απλώς ένα παράδειγμα για μένα που μου δείχνει τι θα μπορούσα να πετύχω εγώ ο ίδιος αν μπορούσα να τον μιμηθώ με τις δικές μου δυνάμεις. Πολύ περισσότερο απ' αυτό, η πονεμένη του αγάπη έχει πάνω μου ένα δημιουργικό αποτέλεσμα, μεταμορφώνοντας την καρδιά μου και τη θέλησή μου, ελευθερώνοντάς με από τα δεσμά, ολοκληρώνοντάς με, κάνοντας δυνατό για μένα ν' αγαπώ μ' ένα τρόπο που θα ήταν τελείως πέρα από τις δυνάμεις μου, αν πρώτα δεν είχα αγαπηθεί απ' αυτόν. Γιατί μέσα στην αγάπη ταυτίστηκε μαζί μου· και η νίκη του είναι νίκη μου. Κι έτσι ο θάνατος του Χριστού πάνω στο Σταυρό είναι πράγματι, όπως τον περιγράφει η Λειτουργία του Μ. Βασιλείου, ένας «ζωοποιός θάνατος».
Επομένως η οδύνη του Χριστού και ο θάνατος έχουν αντικειμενική αξία· έκανε για μας κάτι που θα ήμασταν τελείως ανίκανοι να κάνουμε δίχως αυτόν. Ταυτόχρονα δεν θα έπρεπε να λέμε ότι ο Χριστός υπέφερε «αντί για μας», αλλά ότι υπέφερε για χάρη μας. Ο Υιός του Θεού υπέφερε «έως θανάτου», όχι για ν' απαλλαγούμε εμείς απ' την οδύνη, αλλά για να είναι η οδύνη μας σαν τη δική του. Ο Χριστός δεν μας προσφέρει ένα δρόμο που παρακάμπτει την οδύνη, αλλά ένα δρόμο μέσα απ' αυτήν· όχι υποκατάσταση, αλλά λυτρωτική συμπόρευση.
Αυτή είναι η αξία του Σταυρού του Χριστού για μας. Αν τη συνδέσουμε με την Ενσάρκωση και τη Μεταμόρφωση που προηγήθηκε, και με την Ανάσταση που την ακολουθεί -γιατί όλα αυτά είναι αχώριστα μέρη μιας μοναδικής πράξης ή «δράματος»- η Σταύρωση πρέπει να κατανοηθεί σαν ύψιστη και τέλεια νίκη, θυσία και πρότυπο. Και σε κάθε περίπτωση η νίκη, η θυσία και το πρότυπο είναι της αγάπης που πάσχει.
Έτσι βλέπουμε το Σταυρό:
την τέλεια νίκη της ταπείνωσης που ξέρει ν' αγαπάει πάνω στο μίσος και το φόβο·
την τελεία θυσία ή την εκούσια αυτοπροσφορά της συμπόνιας που ξέρει ν' αγαπάει·
το τέλειο πρότυπο της δημιουργικής δύναμης της αγάπης.

Με τα λόγια της Julian του Norwich:
Θα’ θελες να μάθεις το νόημα του Κυρίου σου πάνω σ' αυτό το πράγμα; 
Μάθε το καλά: Η αγάπη ήταν το νόημά του. 
Ποιος στο έδειξε; Η αγάπη. 
Τι σου έδειξε εκείνος; Αγάπη. 
Γιατί στο έδειξε; Από αγάπη. 
Κρατήσου απ' αυτό και θα μάθεις περισσότερα. 
Αλλά ποτέ δεν θα ξέρεις ούτε θα μάθεις μέσα σ' αυτό τίποτ' άλλο.
Τότε είπε ο καλός μας Κύριος Ιησούς Χριστός: Είσαι ευχαριστημένος που υπέφερα για σένα; Είπα: Ναι, Κύριέ μου, σ' ευχαριστώ· ναι, Κύριέ μου, ας είσαι ευλογημένος. 
Τότε είπε ο Ιησούς, ο Κύριος: Αν εσύ είσαι ευχαριστημένος, είμαι κι εγώ ευχαριστημένος: είναι μια χαρά, μια ευδαιμονία, μια ατέλειωτη ικανοποίηση για μένα το ότι κάτι υπέφερα για σένα· κι αν μπορούσα να υποφέρω περισσότερο, θα υπέφερα περισσότερο.

Κάλλιστος Ware
Επίσκοπος Διοκλείας

Ο Επίσκοπος Διοκλείας κ. Κάλλιστος (κατά κόσμον Timothy Ware), από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές και θεολογικές φυσιογνωμίες του καιρού μας, με απήχηση και αναγνώριση τόσο στον διορθόδοξο όσο και στον οικουμενικό χώρο, γεννήθηκε στην Αγγλία το 1934. Σπούδασε Αρχαία Ελληνικά, Λατινικά, Φιλοσοφία και Θεολογία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, απ’ όπου το 1965 έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα με εργασία για τον άγιο Μάρκο τον Ασκητή.
Αγγλικανός από γέννηση και ανατροφή, ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με την Ορθοδοξία το 1952, γοητευμένος από την ορθόδοξη Θεία Λειτουργία και την παράδοση της μυστικής θεολογίας, από την ενότητα θεολογίας και προσευχής.
Έγινε δεκτός στην ορθόδοξη Εκκλησία το Πάσχα του 1958, και το 1966 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος. Τον ίδιο χρόνο εκάρη μοναχός στη Μονή του αγ. Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο.
Επιστρέφοντας στην Οξφόρδη ανέλαβε καθήκοντα εφημέριου στην ελληνική ορθόδοξη ενορία, ενώ παράλληλα εκλέγεται Λέκτωρ στον κλάδο των Ορθόδοξων Ανατολικών Σπουδών στις Σχολές Θεολογίας και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Το 1982 εκλέγεται επίσκοπος Διόκλειας από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ο πρώτος Βρετανός που αναδεικνύεται επίσκοπος της Ορθόδοξης Εκκλησίας από την εποχή του Σχίσματος!

Eύχομαι όλοι μας 
να ζήσουμε την ένταση του Θείου πάθους 
για να δοξολογήσουμε στη συνέχεια
την δυναμη της αγάπης Του 
όταν Εκείνος ως Θεός θα αναστηθεί.

Καλή Ανάσταση! 
φίλες και φίλοι συν-ταξιδιώτες μου!
(και ζητώ την κατανόησή σας
για την προσωρινή απουσία μου)

Συνείδηση, η φωνή της ψυχής μας!

Συνείδηση είναι η κατάσταση που υποδηλώνει το επίπεδο εγρήγορσης του ατόμου.
Πιο αναλυτικά, συνείδηση είναι η κατάσταση εκείνη του οργανισμού που επιτρέπει στο άτομο να αναπτύξει τις λειτουργίες που είναι απαραίτητες ώστε να γνωρίζει το περιβάλλον του, τα συμβαίνοντα γύρω του και μέσα στον ίδιο του τον εαυτό.

Είναι η ξεκάθαρη γνώση της ζωής, τόσο στις εξωτερικές της εκδηλώσεις, όσο και στις εσωτερικές.

Είναι η ελεγμένη, από όλες τις απόψεις, αντίληψή μας για τις σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση, στον άνθρωπο και στους άλλους συνανθρώπους του, για τη συμπεριφορά μας στο κοινωνικό περιβάλλον, για τα πιστεύω μας.

Η συνείδηση του κάθε ανθρώπου δεν είναι κάτι που είναι διαμορφωμένο από την αρχή, αλλά σχηματίζεται σε άμεση εξάρτηση από το περιβάλλον και τις συνθήκες που χαρακτηρίζουν αυτό το περιβάλλον. Βοηθούν στη διαμόρφωση της συνείδησης οι αισθήσεις, που μ' αυτές δεχόμαστε τον κόσμο τον εξωτερικό και τις επιδράσεις του. Ταυτόχρονα, εσωτερικά, με τις νοητικές λειτουργίες, δημιουργούμε μια δική μας καθαρή γνώση αυτού του κόσμου.

Η συνείδηση μπορεί να είναι ατομική, όταν αυτή αφορά ένα μόνο άτομο, αλλά και κοινωνική, όταν αναφέρεται στην αποκτημένη συνολική αντίληψη της κοινωνίας πάνω στα βασικότερα ζητήματα. Κοινωνική συνείδηση είναι τα ήθη και τα έθιμα, οι ηθικοί κανόνες και νόμοι που διέπουν αυτή την κοινωνία και που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της.

Για την ψυχολογία, η συνείδηση είναι η ανώτερη ψυχοπνευματική λειτουργία του ανθρώπου.

Αυτή καθορίζει το χαρακτήρα του ατόμου, είναι το πιστοποιητικό της προσωπικότητάς του.

Όλες οι ενέργειες πρέπει να ελέγχονται από αυτήν.
Στο βαθμό που η συνείδηση είναι στηριγμένη σε σωστές βάσεις, οι ενέργειες αυτές θα είναι θετικές, αν όμως η συνείδηση έχει λαθεμένες κατευθύνσεις, τότε οι συνέπειες των ενεργειών μας θα είναι αρνητικές.

Στη φιλοσοφία υπάρχουν δύο διαμετρικά αντίθετες θεωρίες σε σχέση με τη συνείδηση:

Η ιδεαλιστική, που λέει πως συνείδηση είναι κάτι που υπάρχει στον άνθρωπο από την εμφάνισή του στον κόσμο και βρίσκεται πάνω από την πραγματικότητα.

Και η υλιστική θεωρία που βλέπει τη συνείδηση ως καρπό των εξωτερικών αντικειμενικών συνθηκών, ως επεξεργασμένη αντανάκλαση του περιβάλλοντος του ατόμου.

Η φωνή της συνείδησής μας, 
δηλαδή η φωνή της ψυχής, είναι πολύ απαλή, 
σε αντίθεση με τη φωνή των εγωισμών μας 
που είναι βροντερή.

Αν ακούμε τη φωνή της ψυχής, εκείνη μάς οδηγεί στη Τελειότητα, στα κατάλληλα μονοπάτια σε όλο το φάσμα της ζωής μας.

Ενώ αντίθετα, η φωνή του εγωισμού είναι ουσιαστικά η φωνή των φόβων μας, και αυτή η φωνή μάς οδηγεί σε λάθος επιλογές, στο πόνο και τη δυσαρμονία.

Ένα μεγάλο μυστικό της πνευματικής εξέλιξης του ανθρώπου είναι να ακολουθεί την δική του φωνή της συνείδησης.

Να ενεργεί σύμφωνα με τις δικές της τάσεις και προτιμήσεις, που είναι πάντοτε ό,τι καλύτερο υπάρχει για μας.

Να ενεργούμε σε συμφωνία και σε συντονισμό με τον ανώτερό μας εαυτό και όχι σύμφωνα με το θέλουν οι άλλοι για μας.

Να είμαστε δηλαδή ο εαυτός μας.

Αυτό το οποίο συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι η φωνή της συνείδησής μας είναι η φωνή του πραγματικού και ανώτερου εαυτού μας.

Φωνή της συνείδησης ίσον 
φωνή του ανώτερου εαυτού μας

Αν καταφέρουμε να την ακούσουμε θα ελευθερώσουμε τον εαυτό μας από τα εσωτερικά δεσμά και θα απαλλαγούμε από τις εξωτερικές και τις κατώτερες επήρειες που υπάρχουν μέσα μας. Το να ακούμε την φωνή της συνείδησής μας και να εναρμονιζόμαστε με αυτή είναι μια τέχνη, η οποία απαιτεί μεγάλη διάκριση και προετοιμασία, διότι έχουμε να κάνουμε με μια πηγή ανώτερων δονήσεων που βρίσκεται μέσα μας και η επικοινωνία μαζί της θα αυξήσει την «συχνότητά» μας.


Ας δούμε ορισμένους παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη στην προετοιμασία μας.

1. Πρέπει, πρώτα από όλα να αποκτήσουμε αυτοεκτίμηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. 
Η αυτοεκτίμηση δεν έχει καμία σχέση με την αλαζονεία αλλά είναι η εμπιστοσύνη στο θείο στοιχείο που υπάρχει μέσα μας. Είναι το να μην υποβιβάζουμε εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας και να αισθανόμαστε, βαθιά μέσα μας, έστω και αν οι δυνατότητές μας είναι λίγες, ότι σε κάθε περίπτωση θα δίνουμε ό,τι καλύτερο έχουμε.

2. Να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά τις τύψεις και τις ενοχές μας. 
Υπάρχει βέβαια η περίπτωση οι ενοχές να είναι ψευδείς. Να νιώθουμε ότι κάναμε κάτι κακό ενώ στην πραγματικότητα αυτό το οποίο έχουμε κάνει να μην είναι καθόλου λάθος. Να έχουμε δηλαδή μπερδευτεί από τις προκαταλήψεις, τις δικές μας και της κοινωνίας. Όταν όμως κατορθώσουμε να εντοπίσουμε την σωστή «αίσθηση» των πραγματικών ενοχών τότε θα έχουμε ένα εξαιρετικό εργαλείο, με το οποίο θα μπορούμε να διακρίνουμε το σωστό και το λάθος.
Η διάκριση αυτή γίνεται με την καρδιά και όχι με τον νου.

3. Η αίσθηση αυτή είναι άκρως ανιδιοτελής, δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη τις δήθεν ανάγκες μας και τα δήθεν συμφέροντά μας και επίσης φαίνεται πως δεν έχει καθόλου συνδυάσει την αίσθηση του χρόνου με τις συνθήκες. Δεν έχει καμία αναβλητικότητα. Απαιτεί να συμφιλιωθούμε αμέσως με τους εχθρούς μας, να τακτοποιήσουμε αμέσως τις εκκρεμότητες με τους συνανθρώπους μας, να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας με τους γονείς μας χωρίς καθυστέρηση κλπ. Είναι πολύ δύσκολο να την ακολουθήσουμε γιατί όλα αυτά που «ζητάει» απαιτούν στροφή 180 μοιρών μέσα μας. Δηλαδή ριζικές αλλαγές στην ζωή μας και στην νοοτροπία μας. Αυτό το οποίο οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν είναι να βρίσκουν κάποια δικαιολογία ώστε να μην κάνουν αυτό που τους λέει η καρδιά τους, γιατί νομίζουν ότι κάτι θα χάσουν, ότι δεν συμφέρει, ότι ακόμα δεν ήρθε η ώρα, περιμένουμε τις κατάλληλες συνθήκες κλπ.

4. Η φωνή αυτή της συνείδησής μας εκδηλώνεται μέσω των συναισθημάτων μας. 
Προσοχή όμως δεν είναι συναισθηματισμός, ούτε καν συναίσθημα, αλλά κάτι πολύ πιο βαθύ και νοήμον. Είναι ένας σοφός δάσκαλος, που εκφράζεται μέσω των συναισθημάτων μας αλλά ο ίδιος δεν είναι συναίσθημα, γι αυτό και δεν μας δημιουργεί εξαρτήσεις. Ό,τι θυμίζει την φωνή της συνείδησής μας αλλά δημιουργεί εντάσεις, συμφεροντολογία και εξαρτήσεις, είναι στην πραγματικότητα ένας «διανοητικός απατεώνας». Είναι η φωνή του μυαλού μεταμφιεσμένη σε φωνή της καρδιάς. Πόσες φορές στην ζωή μας δεν έχουμε αισθανθεί ότι κάνουμε κάτι κακό, κάτι λάθος και όμως μετά, αντί να αλλάξουμε συμπεριφορά και να κάνουμε το σωστό, αυτό που μας λέει η καρδιά μας, δεν αρχίζουμε τις δικαιολογίες για να καθησυχάσουμε την συνείδησή μας;

5. Ο σοφός αυτός διδάσκαλος, δεν σκέφτεται καθόλου με τους δικούς μας όρους. Δεν υπολογίζει εθνικότητα, φύλο, φυλή, θρησκεία, πατρίδα, ήθη και έθιμα και όποιον άλλο διαχωρισμό έχουν δημιουργήσει οι άνθρωποι από φόβο και αλαζονεία. Κοιτάει μόνο την αγάπη, το καλό, την προσφορά, την ταπεινότητα, την ειλικρίνεια, την ισορροπία, την ειρήνη, τις ανθρώπινες σχέσεις.

Εμείς κοιτάμε το «συμφέρον» και τις «ανάγκες» μας. 
Επηρεαζόμαστε και μιμούμαστε του άλλους.
Παλεύουμε για «αναγνώριση».
Η δήθεν αίσθηση της δικαιοσύνης που έχουμε είναι στην πραγματικότητα ο μεταμφιεσμένος εγωισμός μας. Και αυτή είναι η αιτία που πολύ δύσκολα αποφασίζουμε να δώσουμε τον λόγο σε αυτόν τον δάσκαλο μέσα μας και να συντονιστούμε με αυτόν. Αν το κάνουμε όμως η μεταμόρφωση θα είναι εκπληκτική! Θα αρχίσει μια σχεδόν απίστευτη συνεργασία με τον ίδιο τον ανώτερο εαυτό μας, τον οποίον όσο περισσότερο ακούμε τόσο περισσότερο θα μας μιλάει. 
Αυτό που τώρα βιώνουμε ως ενοχλητική φωνή της συνείδησης θα μετατραπεί σε διαίσθηση και ανώτερη συνειδητότητα.

Αυτό το οποίο πρέπει να κάνουμε λοιπόν 
είναι να αφουγκραζόμαστε 
την φωνή της συνείδησής μας, 
να μην λέμε δικαιολογίες 
και ψέματα προς τον εαυτό μας 
και να ενεργούμε σύμφωνα με τις δικές της οδηγίες.
Αυτό θα μας οδηγήσει στην αλλαγή του χαρακτήρα μας και στην απαλλαγή μας από πολλές αδυναμίες και ελαττώματα.
Δεν είναι όμως καθόλου εύκολο.



Ας φαντασθούμε κάποιον έμπορο ο οποίος κλέβει τους πελάτες του. 
Η συνείδησή του θα του πει ότι αυτό δεν είναι σωστό. Θα το νοιώσει με την μορφή ενός μάλλον δυσάρεστου συναισθήματος. Η συνήθης αντίδραση των ανθρώπων είναι να το αγνοήσουν, ίσως προσπαθώντας πανικόβλητοι να τραβήξουν την προσοχή τους αλλού.
Έτσι εξηγούνται πολλά από τα «ενδιαφέροντά» μας, τα κουτσομπολιά, τα χόμπι, οι διαμάχες μας με τους ανθρώπους, η ασταμάτητη ακρόαση μουσικής, η εργασιομανία κλπ. Όλα αυτά σε πολλές περιπτώσεις, όχι πάντοτε, είναι τα πονηρά μέσα που χρησιμοποιούμε για να αποσπάσουμε την προσοχή μας από την ενοχλητική φωνή της συνείδησής μας.
Αν ο άνθρωπος του παραδείγματός μας το πάρει απόφαση θα ακούσει την αίσθηση της συνείδησής του που θα τον πληροφορήσει ότι είναι ένας κλέφτης. Τότε μπορεί να αρχίσουν οι δικαιολογίες. Μα και η εφορία μας κλέβει, όλοι κλέβουν, μα δεν παίρνω πολλά περισσότερα, μόνο κάτι ψιλά, είναι τόσο λίγα που δεν ζημιώνεται κανείς, αν δεν το κάνω θα χρεοκοπήσω… κλπ. 
Αυτές είναι οι δικαιολογίες του μυαλού του που προσπαθεί με διπλωματικό τρόπο να προστατεύσει τα κεκτημένα. Αν με την καλή διάθεση, την διάκριση και την ειλικρίνεια, ξεπεραστεί και αυτό το εμπόδιο, τότε ο άνθρωπος αυτός θα αντιληφθεί ότι είναι ένας κοινός κλέφτης. Τίποτα το εξιδανικευμένο. Ούτε ανωτέρα βία, ούτε όλοι έτσι κάνουν, ούτε έτσι είναι τα πράγματα. Θα πει: «ναι είμαι ένας κλέφτης, καμία δικαιολογία!». 
Μετά από αυτό θα του είναι πολύ δύσκολο να ξανακλέψει. Θα γνωρίζει πλέον όμως ότι δεν είναι ο ανώτερος αυτός άνθρωπος, ο δίκαιος, που έως τώρα φανταζόταν ότι ήταν. Η «μεγαλειώδης» αυτοεικόνα του θα καταρρεύσει.

Μόνο αυτός που είναι έτοιμος να δώσει ένα τέτοιο χαστούκι στον εαυτό του μπορεί να προχωρήσει.

Η συνείδησή μας, όταν πλέον αποφασίσουμε να την λάβουμε στα σοβαρά υπ’ όψη, θα μας δώσει πολλές «οδηγίες» και κατευθύνσεις στην ζωή μας.

Για κάθε περίσταση θα έχει και από μια «συμβουλή».
Ένα αίσθημα που θα μας καθοδηγεί προς τον ίσιο δρόμο.
Όταν λυθούν τα χέρια της συνείδησής μας, αυτή καθίσταται πολύ «ομιλητική» και κατατοπιστική.

Θα μας βοηθήσει να αλλάξουμε την ζωή μας, να βελτιώσουμε τον χαρακτήρα μας, να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, πραγματικά χρήσιμοι στους άλλους.

Θα αλλάξει τον τρόπο σκέψης μας, θα μας συμβουλεύσει να αποβάλλουμε τις μέχρι τώρα ιδέες μας και τα δήθεν ιδανικά μας.

Θα μας προσγειώσει στην πραγματικότητα και θα γκρεμίσει τις αυταπάτες που έχουμε για το άτομό μας.

Θα μας οδηγήσει στον δρόμο της ελευθερίας, της ταπεινότητας και της προσφοράς.